CHƯA HỀ CÓ AI THẤY một chiếc két sắt đặt trên một cỗ quan tài

CHƯA HỀ CÓ AI THẤY
một chiếc két sắt đặt trên một cỗ quan tài

Ricard Matthieu
(Hoang Phong chuyển ngữ)

Gần đây tôi có dịp quen biết một người phụ nữ khá lớn tuổi, bà này thường tỏ ra thương hại bạn bè khi thấy họ lúc nào cũng bận tâm lo lắng đến tiền bạc, ngay cả lúc mà cái chết đã gần kề. Bà bảo rằng: “Chưa hề có ai thấy một chiếc két sắt đặt trên một cỗ quan tài bao giờ cả !”.

Như vậy thì chúng ta sẽ nên lưu lại cho con cháu mình những gì bây giờ? Hình ảnh tốt đẹp của chính mình ư? Hay là để lại của cải vật chất, và biết đâu sẽ tạo dịp cho chúng cấu xé nhau? Tốt hơn hết là nên lưu lại cho con cháu mình một nguồn cảm ứng, một cách nhìn về mọi sự vật chung quanh với một ý nghĩa nào đó hầu giúp mang lại cho chúng một niềm tin trong cuộc đời sau này.

Của cải cũng có thể được sử dụng như một phương tiện để giúp đỡ người khác hầu mang lại cho mình một cuộc sống có ý nghĩa. Thế nhưng đồng thời của cải cũng thật nguy hiểm, vì nó có thể mang lại cho ta một cuộc sống thật tồi tàn, gây ra lắm thứ thiệt hại cho người khác. Của cải cũng chỉ là một công cụ, người ta có thể sử dụng nó để xây dựng hoặc để hủy hoại: nó có thể giúp mang lại sự an vui và hào phóng, hoặc cũng có thể tạo ra vô số chướng ngại chẳng hạn như tham lamkiêu căng, cảm tính bất thỏa mãn, và đấy là những gì ngăn chận không cho chúng ta tìm thấy những niềm hạnh phúc đích thực.

Các công cuộc nghiên cứu về xã hội học cho thấy ngày nay con người không hề cảm thấy sung sướng hơn so với năm mươi năm về trước, mặc dù thu nhập bình quân trên mỗi đầu người đã tăng lên gấp đôi. Richard Layard, Giáo sư Trường Kinh tế Luân Đôn (London School of Economic) có nói như sau: “Chúng ta có nhiều thực phẩm hơn, nhiều quần áo hơn, nhiều xe hơn, sống trong những ngôi nhà rộng hơn, có lò sưởi ấm, có dịp du lịch ngoại quốc, làm việc ít hơn, có nhiều thì giờ giải trí hơn, y tế tốt hơntuy nhiên không phải vì thế mà chúng ta hạnh phúc hơn. Vậy nếu muốn có hạnh phúc thì nhất thiết phải hiểu rõ đâu là các nhân tố đích thực mang lại hạnh phúc và phải kiến tạo chúng như thế nào”.

Một điều hết sức rõ ràng là nếu những người sống dưới mức nghèo đói có thể tìm được thêm một chút thu nhập thì họ cũng có thể cải thiện được cuộc sống của mình rất nhiều. Thế nhưng đối với những người đang sống bên trên cái mức nghèo đói đó thì nhiều công cuộc nghiên cứu đã cho thấy rằng dù của cải của họ có gia tăng gấp đôi hay gấp ba thì họ cũng không hề cảm thấy hài lòng hơn với cuộc sống của họ.

Tiền bạc không mang lại hạnh phúc… trừ trường hợp được mang ra để bố thí.

Hơn nữa, một số nghiên cứu đã cho thấy nếu sử dụng đồng tiền vì người khác thì nó sẽ mang lại hạnh phúc cho mình. Thật vậy, luôn có một sự tương quan chặt chẽ giữa lòng vị tha và hạnh phúc. Nhiều công trình nghiên cứu còn cho thấy là hành động cho mang lại nhiều xúc động tốt đẹp hơn so với việc nhận. Bà Elisabeth Dunn, người đầu đàn của một nhóm chuyên gia nghiên cứu[i] để ước tính mức độ hài lòng giữa những người xài tiền vì sự ích kỷ của mình và những người đem của cải để giúp đỡ người khác vì lòng vị tha, đã tuyên bố như sau: “Chúng tôi nhận thấy những người sử dụng đồng tiền vì người khác đều là những người thật sung sướng. Sự sung sướng đó không nhất thiết chỉ nhận thấy nơi những người có lòng bác ái rộng lớn mà nó còn thoát ra từ một cử chỉ thật khiêm nhường với 5 đô-la trong tay” (đối với quê hương của những người đọc được những dòng chữ này thì cũng chỉ cần 50 xu cũng đủ để giúp cho một người nghèo khó mua được một đĩa cơm trắng).

Các công cuộc nghiên cứu của Martin Seligman, một nhà tiên phong trong lãnh vực “Tâm lý học tích cực”, cũng cho thấy là niềm hân hoan phát sinh từ một nghĩa cử bất vụ lợi luôn mang lại một sự hài lòng thật sâu xa. Để kiểm chứng cho giả thuyết này, ông ta chọn hai nhóm học sinh: một nhóm cho đi chơi thỏa thích và một nhóm thì tham gia vào các sinh hoạt từ thiện. Sau đó ông ta yêu cầu mỗi học sinh viết ra những cảm nghĩ của mình. Kết quả thật hết sức bất ngờ và xúc động: sự thích thú mang lại từ các sinh hoạt vui chơi (đi chơi chung giữa bạn bè với nhau, xem hát, ăn kem…) thật hết sức thấp so với những gì mang lại từ các sinh hoạt từ tâm. Thật thế, thực hiện một cử chỉ phát xuất tự nhiên từ lòng tốt của mình, dù đấy chỉ là một cử chỉ thật nhỏ, cũng đủ để làm thay đổi phẩm chất của ngày hôm ấy trong cuộc đời mình; các học sinh tham gia vào các sinh hoạt từ thiện cho biết trong ngày hôm ấy chúng biết chú tâm hơn, cảm thấy mình khả ái hơn, và mọi người chung quanh đều yêu quý mình hơn. Lòng vị tha nào có bắt chúng ta phải “hy sinh” thật khủng khiếp đâu, thế nhưng lúc nào cũng mang lại thật nhiều lợi ích cho người khác và cho cả chính mình.

Bures-Sur-Yvette, 21.08.11

 

Cám ơn anh bạn Gabs đã vẽ tặng cho blog hai tấm hí họa trên đây.

Ghi chú của người dịch: Người tu hành thường không nói dối! Ricard Matthieu đã từng tuyên bố là tiền nhuận bút rất lớn từ tất cả các sách xuất bản của ngài đều được sử dụng vào việc từ thiện và ngài thì chỉ cần vài euros một ngày để sống.

Bài viết liên quan

NGHIỆP

N G H I Ệ P Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 thuyết pháp tại Đại học Brown Lozang Ngodrub chuyển ngữ   Hạnh phúc hay đau khổ đều bắt nguồn từ những hành động trong quá khứ của ta. Vì vậy, ta có thể giải thích nghiệp một cách dễ dàng trong một câu ngắn gọn: nếu ta làm việc thiện hảo thì mọi việc sẽ tốt đẹp, nếu ta làm việc […]

Xem thêm

NIÊM HOA VI TIẾU

NIÊM HOA VI TIẾU   Niêm: Cầm đưa lên. Hoa: cái bông. Vi: nhỏ. Tiếu: cười. Niêm hoa: cầm cái hoa đưa lên. Vi tiếu: cười mỉm. Niêm hoa vi tiếu: nói đầy đủ là: “Thế tôn niêm hoa, Ca Diếp vi tiếu.” Nghĩa là: Đức Phật Thích Ca cầm cái hoa đưa lên, ông Ma Ha Ca Diếp mỉm cười. Đây là một câu chuyện rất quan trọng của Phật giáo, được xem là đầu mối của Phật giáo Thiền […]

Xem thêm

LỤC TỔ HUỆ NĂNG: PHÁP MÔN VÔ NIỆM

LỤC TỔ HUỆ NĂNG: PHÁP MÔN VÔ NIỆM Tâm Thái Mục Lục Pháp Bảo Đàn Kinh Thần Hội Pháp Ngữ “Đốn ngộ nhập đạo yếu môn” của Huệ Hải (Đại Châu):   Có hai vị giữ địa vị quan trọng trong Thiền tông là tổ Bồ Đề Đạt Ma (?-532) và Lục tổ Huệ Năng (638-713). Tổ Bồ Đề Đạt Ma đã có công đặt nền móng cho ngôi nhà Thiền tông, và tổ Huệ Năng được coi […]

Xem thêm

LUẬN VỀ VẤN ĐỀ PHẬT SỰ

LUẬN VỀ VẤN ĐỀ PHẬT SỰ Chúc Phú   Có những biện giải Phật học mà đôi khi ý nghĩa thực tiển vượt thoát khỏi cái võ ngôn từ. Đó là khi hiện thực nương gá vào sự biện giải đó bị biến dạng theo lịch sử, thời gian. Gần gũi hơn, có những phạm trù, khái niệm mà khi vận dụng, ta vô tình quên mất nghĩa gốc ban đầu của chúng. Vấn dề Phật sự là […]

Xem thêm

CHÁNH NIỆM ĐẾN CHÂN NHƯ

CHÁNH NIỆM ĐẾN CHÂN NHƯ (VÔ NIỆM, VÔ SANH? Phần 2) Lê Sỹ Minh Tùng Trong bài “vô niệm, vô sanh?” của phần trước, chữ vô niệm được hiểu là chánh niệm để đưa hành giả về một trạng thái thức tỉnh toàn vẹn của tâm. Trong kinh Niệm Xứ (Satipatthnasutta) Đức Phật dạy rằng: –Này các Tỳ kheo! Đây là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sinh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ […]

Xem thêm